Family Pictures, 1984-1991, Sally Mann

نماد‌گرایی در عکاسی:

«آیا مجموعهٔ خانوادهٔ نزدیک سالی مان هرزه‌‌نگاری کودک است؟

نویسنده: یوئا درابلس اورهیم

مترجم: امید امیدواری

 

چکیدهٔ نوشتار

اغلب پرسیده می‌شود که مرز بین هنر و عکاسی کجاست و همچنین برهنگی در هنر بار‌ها مورد نکوهش قرار گرفته است. این موضوع، وقتی که هنرِ مذکور عکس‌های کودکان است، جدی‌تر می‌شود و هنرمند به تولیدِ هرزه‌نگاریِ کودک متهم می‌شود. سالی مان هنرمندی‌ست که پس از انتشار کتاب خانوادهٔ نزدیک (مجموعه‌ای از عکس‌های بچه‌هایش) در تیررس اینگونه انتقادات قرار گرفت. وقتی برای اولین بار عکس‌های او را دیدم، متوجه شدم که چقدر زیبا هستند و نمی‌توانستم باور کنم که به دلیل هرزه‌نگاری مورد حمله منتقدین واقع شده‌اند و این سئوال را از خودم پرسیدم: «آیا مجموعهٔ خانوادهٔ نزدیک سالی مان هرزه‌نگاریِ کودک است؟»

برای دستیابی به یک نتیجه در مورد او و کار‌هایش، اولین کاری که انجام دادم، مطالعه دربارهٔ سالی مان و دیدن مستندهایی دربارهٔ زندگی‌اش بود. بدین طریق متوجه شدم که چگونه بزرگ شده و چگونه با  خانواده‌اش زندگی می‌کند. تحقیق‌ام دربارهٔ او نشان داد که سالی مان در مزرعهٔ خانواده‌اش کاملاً در انزوا زندگی می‌کند. بیشتر کارهای هنری او، مانند خانوادهٔ نزدیک، به زادگاهش، لکسینگتون‌ در ایالت‌ ویرجینیا مربوط می‌شود. 

برای پاسخ به این پرسشِ پژوهشی‌ام، چهار عکس از این مجموعه، که به نظرم بحث‌ برانگیزترین عکس‌های آن بودند را با دقت تجزیه و تحلیل کردم و نشانه‌ها و مضامینی پنهانی که در بطن موضوعات روزمره جای گرفته بودند را پیدا کردم. درونمایه‌هایی مانند تنهایی، انزوا و مسائل جنسیِ کودکان در‌ تمام عکس‌ها تکرار می‌شدند که اهمیت بحث‌ام را نشان می‌دهند: آیا این مضامین بویژه مسئله‌ی جنسی کودکان، دلیلی کافی برای هرزه‌نگاری کودک به حساب می‌آیند یا اینکه منتقدین آنها را به غلط تفسیر کرده‌اند.

برداشتم این است: موضوعاتی که سالی مان می‌خواست در کارهایش نشان بدهد، به غلط تفسیر شده‌اند یا اینکه برخی از اشخاص نمی‌خواستند حقیقت تصاویر را بفهمند به دلیل اینکه آنها از جریان واقعی زندگی یک کودک می‌ترسیدند. 

پیش‌ گفتار

سالی مان، عکاس آمریکایی به خاطر مجموعه‌اش، خانوادهٔ نزدیک، در سال ۱۹۹۲ شهرتی بین‌الملی کسب کرد. این مجموعه شماری از عکس‌های خصوصی و فوق‌العاده قویِ بچه‌هایش را در بر‌می‌گیرد که در مزرعهٔ خانوادگی‌اش در لکسینگتون‌ ویرجینیا گرفته شده است. سالی مان تعطیلاتِ تابستانیِ بچه‌هایش را به تصویر کشیده است. تفریحاتی مانند: آب‌تنی در دریاچه، بازی‌، گرفتن خرچنگ‌، خوابیدن‌، پوشیدن لباس خاص، زخم و زیلی شدن، به عبارت دیگر بچه بودن. در عین حال، عکس‌ها چیزی عمیق‌تر از بازی کودکانِ زیر آفتاب را نشان می‌دهد. آنها دو‌ وجهی هستند به طوری که کنجکاوی مخاطب را بر می‌انگیزد. کارِ سالی مان برانگیزنده، ناب و اسرار‌آمیز است: و همچنین پرمخاطره و ترسناک، که می‌تواند دلیلی باشد بر اینکه چرا او جوایزی مانند: جایزه کشوری هنرهای فردی انجمن هنرمندان، سه بار و جایزه بنیاد یادبود گوگنهایم نیویورک را دریافت کرده است. 

در آغاز دههٔ ۹۰ با ورود اینترنت به جهان ، همان زمانی که مجموعهٔ خانوادهٔ نزدیک منتشر شد، نوعی از جنون هرزه‌نگاری جدید نه فقط در آمریکا بلکه در بخش‌های دیگر جهان غرب پدید آمد. بیشتر منتقدان به کار سالی مان شدیداً نقد داشتند که خشم و مباحثه‌ای گسترده را بوجود آورد، بویژه در محافل مذهبیون و سیاسیون جناح راست که معتقد بودند عکس‌های او به جای اینکه هنر باشند هرزه‌نگاری هستند. 

مجموعهٔ خانوادهٔ نزدیک، پاییز ۲۰۰۷ در موزهٔ اِستِنرسِن در آسلو، پایتخت نروژ به نمایش گذاشته شد. وقتی که برای اولین بار عکس‌ها را دیدم از زیبایی و ژرفای آنها مات و متحیر شدم‌. با این وجود، صرفاً زیباییِ بچه‌ها یا معنای دوپهلویِ عکس‌های او نبود که متحیرم کرده بود بلکه شباهتِ میان عکس‌ها و خاطراتی که من در کودکی‌ام از نروژ داشتم، مرا وا می‌داشت تا آنها را بی‌نهایت دوست بدارم. مردم اسکاندیناوی در مواجه با فرهنگِ برهنگی وسعت‌ِ نظر شناخته شده‌ای در جهان دارند، وقتی فهمیدم که برچسبِ هرزه‌نگاری بر کارها در آمریکا زده شده بود، متعجب شدم. من درک می‌کنم که مردم به دلیلِ برهنگیِ کودک می‌توانند ناراحت باشند اما گمان نمی‌کنم که این تصاویر چیزی هستند که منتقدین ادعا می‌کنند. مشتاقانه برای تحقیق بیشتر راجع به این موضوع این کتاب را خریدم و پرسش زیر را از خودم پرسیدم: «آیا خانوادهٔ نزدیک، عکس‌های شهوت‌انگیز کودک است؟» 

برای پاسخ به این پرسش، با تمرکز بر نشانه‌ها و نقش کودکان، چهار عکس از این مجموعه را تحلیل خواهم کرد. عکس‌هایی را انتخاب کرده‌ام که برایم معنادارترین بودند و باعث می‌شدند که قویاً به آنها واکنش نشان بدهم. [چهار عکس مورد نظر در بخش بعدی نوشتار نمایش داده خواهد شد.]

سالی مان

سالی مان در سال ۱۹۵۱ در لکسینگتون‌ ویرجینیا به دنیا آمد. او در خانواده‌ٔ کوچکی پرورش یافت که خودشان را از بیشتر خانواده‌های آمریکای جنوبی جدا کرده بودند بطوریکه آنها نه در کلیسا و نه در انجمن دهکده، شرکت نمی‌کردند. خانوادهٔ سالی مان خودشان را از اجتماع جدا ساختند، به نحوی که بر اساس هنجارهای جامعه، افراط‌گرا به حساب آمدند. پدر سالی مان، رابرت ماگنر، هنرمندی ذوق‌گرا بود. او مجسمه‌های شگفت‌انگیزی از کودکی سالی مان ساخت که غالباً به جنسیت و مرگ ارتباط داشتند. کار هنری پدرش او را تشویق کرد و متقاعد ساخت که هنرمند بشود. او به دانشگاه‌های مختلف رفت اما در دانشگاه هولینگز بود که ابتدا مدرک کارشناسی هنر خود را گرفت و آنگاه کارشناسیِ ارشد خود را بویژه در زمینهٔ نویسندگی خلاق دریافت کرد. سالی مان مدرک دکترایش را از دانشگاه هنر و طراحی کورکورانِ واشینگتن دی سی دریافت کرد.

سالی مان با همسرش، لَری مان، در سن ۱۸ سالگی آشنا شد و خیلی زود با هم ازدواج کردند. آنها در زادگاه‌شان لکسینگتون‌ اقامت گزیدند و در مزرعه‌ٔ خانوادگی‌شان زندگی کردند. در آنجا بچه‌هایشان، اِمِت، جسی، ویرجینیا در محیطی بسته بزرگ شدند و بی‌لباس گشتن بخش طبیعی از زندگی روزمره‌شان بود.

در مستندی که از زندگی‌اش ساخته شده او می‌گوید: «چیزهای نزدیک شما موضوعاتی هستند که شما می‌توانید از آنها بهترین عکس‌ها را بگیرید.» و به دلیل آمیختگیِ گفته‌هایش با هنرش، زندگی خصوصی خانوادگی‌اش در مزرعه با عکس هایش به شدت با هم ترکیب شدند. 

در اوائل دههٔ ۸۰ سالی مان متوجه شد که بچه‌هایش موضوع اصلی کار هنری‌اش شده‌اند و خیلی زود خانه‌اش تبدیل به محل کارش شد. او مستندنگاریِ تمام رفتارهای کودکانه را آغاز کرد مانند برخی از اعمال طبیعی و دروغین بچه‌هایش. سرانجام او مجموعهٔ نمادین و قوی خانوادهٔ نزدیک را به پایان رساند، مجموعه‌ای که در آن بچه‌های او معنای بزرگ‌شدن و بچه بودن را نشان می‌دهند. سالی مان با شکیباییِ باور نکردنی‌ای توسط دوربین ۱۰×‌۸ اینچی با قدمتی بیشتر از ۱۰۰ سال از بچه‌هایش عکاسی کرد. مواد شیمیایی که هنگام ظهور نگاتیو‌ها استفاده می‌کرد همان موادی بودند که در طول جنگ شهری آمریکا بکار رفته بود. تلاش فراوانی برای هر کدام از عکس‌ها صورت گرفته است تا اینکه آنها نمونه‌های خوبی به مثابهٔ هنر باشند و هنوز هم آنها قویاً کمال رازآلودگیِ عکس‌های سبک ویکتوریایی او را نشان می‌دهند. 

زمانی که نتیجهٔ کاری ده ساله، توسط اپرچر در ۱۹۹۲ متتشر شد، برخی‌ها بی رحمانه به آن واکنش نشان دادند. آنها به برهنگی پاسخ منفی دادند و مدعی شدند که عکس‌ها هرزه‌نگاری هستند. در مستند کار و زندگی او، سالی مان راجع به این موضوع می‌گوید که: «در آن زمان که مشغول ساخت این مجموعه بودم، خشونتی شدید در مذهبیون و طیف جناح‌ راست علیه هرزه‌نگاری کودک وجود داشت که سرانجام آنها به هم برخورد کردند.» و فکر می‌کنم که این کار قربانیِ آن مشاجرات شد. واکنش‌ها و مباحثه‌های فراوان این عکس‌ها باعث شد که سالی مان در منظر چشم‌ها قرار بگیرد و او تبدیل به یک عکاس مشهور جهانی شد. با این وجود باید سپاس‌گزار مردمی بود که عکس‌های او را خریدند، سالی مان دوست دارد فکر کند که عکس‌هایش خیلی محبوب بوده‌اند به دلیل اینکه مردم آنها را "دیده بودند و دوست‌شان داشتند." به جای آنکه دلیل خوب بودن‌شان را مشاجرات پیرامون آنها بداند. برخلاف بازخوردهای منفیِ منتقدان راجع به این مجموعه، سالی مان اعتبارات گوناگونی به دست آورد و در سال ۲۰۰۱ جایزهٔ "بهترین عکاس امریکایی" را از مجلهٔ تایم دریافت کرد. (ادامه دارد...)

سالی مان | ۱ | Sally Mann

سالی مان | ۲ | Sally Mann

منبع: forskningsradet.com

شنبه ۱۳٩٢/٦/۳٠ نویسنده: امید امیدواری